W 2025 roku skumulowana moc zainstalowana w Chinach w sektorze fotowoltaicznym (PV) i wiatrowym po raz pierwszy przewyższyła moc zainstalowaną w sektorze energii cieplnej, osiągając 1,84 miliarda kilowatów. To sprawiło, że PV i energia wiatrowa stały się absolutnym filarem chińskiego wzrostu energii elektrycznej, stanowiąc 47,3% całkowitej mocy zainstalowanej i prawie połowę całkowitej mocy zainstalowanej w sektorze PV i energii wiatrowej na świecie. Chiny stworzyły w ten sposób największy i najszybciej rozwijający się system energii odnawialnej na świecie. Ta zmiana strukturalna stworzyła solidne podstawy energetyczne dla osiągnięcia celów „podwójnego węgla” zgodnie z harmonogramem. Jednakże, ze względu na naturalną niestabilność i zmienność produkcji energii odnawialnej, w połączeniu z dynamicznymi zmianami podaży i popytu na energię elektryczną, ryzyko wahań cen energii elektrycznej znacznie wzrosło, stając się istotnym wąskim gardłem ograniczającym stabilne funkcjonowanie rynku energii elektrycznej. W tym roku Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych i Chińska Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna przedstawiły stosowne sugestie mające na celu przyspieszenie rozwoju rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną.
Przedstawiciele stwierdzili, że praktyka pokazała, iż pogłębianie reformy komercjalizacji energii elektrycznej nie może być oddzielone od wspólnego wsparcia rynku instrumentów pochodnych. W procesie komercjalizacji energii elektrycznej w Europie i Stanach Zjednoczonych napotkano również dylemat drastycznych wahań cen energii elektrycznej spowodowanych wzrostem zapotrzebowania na nową energię. Kompleksowe zastosowanie instrumentów pochodnych stało się kluczową drogą do rozwiązania tego problemu. W ramach reformy komercjalizacji energii elektrycznej z 2001 r. Wielka Brytania zastąpiła tradycyjny mechanizm poolu energii elektrycznej modelem „umowa dwustronna + rynek zrównoważony”, wprowadzając instrumenty pochodne, takie jak kontrakty futures i opcje, co znacznie poprawiło stabilność funkcjonowania rynku. W ostatnich latach wolumen obrotu instrumentami pochodnymi na energię elektryczną na dojrzałych rynkach w Europie i Stanach Zjednoczonych utrzymywał się na poziomie bilionów dolarów przez cały rok. Wolumen obrotu instrumentami pochodnymi na energię elektryczną w Europie osiągnął 9-10-krotność wolumenu obrotu na rynku spot, a w Stanach Zjednoczonych 15-20-krotność. Ponad 90% obrotu energią elektryczną jest realizowane za pośrednictwem kontraktów finansowych, takich jak kontrakty futures, skutecznie stabilizując wahania cen na rynku spot. Praktyka międzynarodowa w pełni potwierdziła, że dojrzały rynek instrumentów pochodnych na energię elektryczną ma kluczowe znaczenie dla zabezpieczenia ryzyka cenowego, zapewnienia stabilnego funkcjonowania podmiotów rynkowych i utrzymania płynnego funkcjonowania rynku energii elektrycznej. Przedstawiciele Dwóch Sesji uważają, że w porównaniu z dojrzałymi rynkami w Europie i Stanach Zjednoczonych, chiński rynek instrumentów pochodnych na energię elektryczną wciąż znajduje się w początkowej fazie eksploracyjnej. Proces rozwoju nie nadąża za tempem reformy komercjalizacji energii elektrycznej i zapotrzebowaniem na transformację struktury energetycznej. Istnieją trzy główne niedociągnięcia:
Jednym z problemów jest przestarzały system odmian.
Brak kontraktów terminowych na energię elektryczną, podstawowego, znormalizowanego narzędzia zabezpieczającego, a także brak specjalistycznych produktów obejmujących konkretne ryzyka, takie jak wahania nowej produkcji energii, różnice cen między szczytami a dolinami oraz skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Po drugie, istotne są bariery handlowe między regionami.
Przepisy dotyczące rynku energii elektrycznej w poszczególnych prowincjach (w tym regionach autonomicznych i gminach) nie są ujednolicone, mechanizmy rozliczeniowe są niekompatybilne, a polityka cen przesyłowych znacznie się różni. Od czasu do czasu dochodzi do interwencji administracyjnych i lokalnego protekcjonizmu, co utrudnia optymalną alokację zasobów energii elektrycznej w prowincjach za pośrednictwem rynku instrumentów pochodnych.
Po trzecie, należy usprawnić koordynację polityki i mechanizm regulacyjny.
Brak skoordynowanego i wzajemnie powiązanego mechanizmu między regulacjami energetycznymi i finansowymi, w połączeniu ze słabym dostosowaniem zasad dostawy i rozliczeń obrotu instrumentami pochodnymi do rynku spot energii elektrycznej, a także wysoki próg uczestnictwa i liczne obawy dotyczące ryzyka dla podmiotów rynkowych doprowadziły do niechęci i braku możliwości korzystania z instrumentów pochodnych, ograniczając tym samym skuteczne wykonywanie podstawowych funkcji rynku.
Obecnie wahania cen energii elektrycznej znacząco wpłynęły na rozwój operacyjny podmiotów działających na rynkach upstream i downstream w łańcuchu energetycznym. Z powodu wahań produkcji, nowe przedsiębiorstwa energetyczne odnotowały odchylenia cen energii elektrycznej w sieci od oczekiwań, a niektóre generacje projektów spadły poniżej linii ostrzegawczej, co wpłynęło na entuzjazm dla nowych inwestycji. Przedsiębiorstwa zajmujące się obrotem energią elektryczną borykają się z podwójnym problemem: „wysokimi kosztami zakupu energii elektrycznej i niskimi cenami jej sprzedaży”, co prowadzi do trudności operacyjnych. Odbiorcy przemysłowi, zwłaszcza przedsiębiorstwa o dużym zużyciu energii, mają trudności z zamrożeniem kosztów energii elektrycznej z góry, co poważnie wpływa na stabilność planów produkcyjnych, a w konsekwencji na bezpieczeństwo łańcucha przemysłowego i dostaw. Jeśli nie przyspieszymy rozwoju rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną, dodatkowo utrudni to pogłębianie reform komercjalizacji energii elektrycznej, co nie sprzyja jakościowemu rozwojowi nowej energetyki, a nawet może wpłynąć na bezpieczeństwo energetyczne i ogólną sytuację w zakresie gwarancji dostaw. Aby skutecznie stawić czoła wyzwaniom związanym z zabezpieczaniem ryzyka w procesie komercjalizacji energii elektrycznej, promować skoordynowany rozwój rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną i rynku spot oraz ułatwiać stały postęp reform komercjalizacji energii elektrycznej, przedstawiciele Dwóch Sesji sugerują:
Po pierwsze, sugeruje się przyspieszenie budowy zdywersyfikowanego i znormalizowanego systemu produktów, aby stworzyć solidne podstawy dla zabezpieczania ryzyka. Pod kierownictwem Chińskiej Komisji Regulacji Papierów Wartościowych (CSRC) i Narodowej Administracji Energetycznej, giełdy kontraktów terminowych powinny otrzymać wskazówki dotyczące przyspieszenia procesu badań, rozwoju i notowań kontraktów terminowych na energię elektryczną oraz jak najszybszego zakończenia prac badawczo-rozwojowych i przygotowań do notowań kontraktów terminowych na energię elektryczną o zasięgu krajowym. Należy ustanowić mechanizm „koordynacji krajowej + lokalnych projektów pilotażowych”, aby zachęcić rozwinięte prowincje na rynku spot do przeprowadzania w pierwszej kolejności projektów pilotażowych dla produktów specjalnych, takich jak kontrakty na różnicę cen szczytowo-dolinną (Peak Valley Price Difference) i nowe kontrakty terminowe na indeks produkcji energii. Te projekty pilotażowe powinny koncentrować się na dopasowywaniu potrzeb w zakresie zabezpieczania ryzyka podmiotów rynków wschodzących, takich jak nowe elektrownie, magazyny energii i elektrownie wirtualne, a po zdobyciu powtarzalnych doświadczeń, powinny być promowane w całym kraju.
Po drugie, zaleca się przyspieszenie tworzenia jednolitego rynku krajowego, usunięcie barier dla transakcji międzyregionalnych oraz ustanowienie jednolitych krajowych przepisów dotyczących rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną. Należy przyspieszyć tworzenie krajowego mechanizmu koordynacji rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną, promować ujednolicenie zasad obrotu, standardów rachunkowości i mechanizmów kształtowania cen we wszystkich prowincjach (w tym regionach autonomicznych i gminach) oraz wyeliminować różnice w polityce i lokalny protekcjonizm. Należy promować integrację i interoperacyjność między krajową platformą obrotu energią elektryczną a systemami platform obrotu kontraktami terminowymi, umożliwić udostępnianie i wykorzystywanie kluczowych informacji, takich jak dane handlowe, informacje o pozycjach i status realizacji kontraktów, a także zmniejszyć koszty asymetrii informacji w transakcjach międzyregionalnych.
Po trzecie, proponuje się wzmocnienie infrastruktury rynkowej i zwiększenie możliwości kompleksowego gwarantowania usług. Należy zwiększyć inwestycje w budowę infrastruktury dla rynku instrumentów pochodnych na energię elektryczną, wspierać giełdy kontraktów terminowych i centra obrotu energią elektryczną w modernizacji ich systemów technicznych oraz kompleksowo poprawić stabilność, bezpieczeństwo i przepustowość systemu obrotu. Należy stworzyć krajową, ujednoliconą platformę wymiany danych o energii elektrycznej, zintegrować zasoby danych w całym łańcuchu wytwarzania, przesyłu, zużycia i magazynowania energii elektrycznej oraz zapewnić wsparcie danych dla precyzyjnego ustalania cen instrumentów pochodnych oraz skutecznego zapobiegania ryzyku i jego kontroli.
Po czwarte, sugeruje się ustanowienie i udoskonalenie mechanizmu koordynacji polityki i synergii regulacyjnej w celu zapewnienia ujednoliconego i uporządkowanego funkcjonowania rynku. Należy ustanowić mechanizm współpracy między organami regulacji rynku energetycznego a nadzorem finansowym, doprecyzować podział obowiązków między Narodową Administracją Energetyczną, Chińską Komisją Regulacji Papierów Wartościowych (CSEC) a samorządami lokalnymi w zakresie nadzoru nad rynkiem instrumentów pochodnych na energię elektryczną oraz utworzyć skoordynowany i skuteczny organ regulacyjny, działający w porozumieniu odgórnym do dolnego szczebla. Należy udoskonalić system wsparcia polityki, włączyć działalność hedgingową przedsiębiorstw do systemu oceny zarządzania ryzykiem oraz zapewnić precyzyjne wsparcie przedsiębiorstwom stosującym hedging zgodnie z przepisami w zakresie finansowania kredytowego i ulg podatkowych.
Po piąte, sugeruje się wzmocnienie rozwoju i doradztwa podmiotów rynkowych oraz zwiększenie możliwości zabezpieczania ryzyka w całej branży. Należy utworzyć platformę szkoleniową w zakresie opieki społecznej, włączając szkolenia z zakresu instrumentów pochodnych na energię elektryczną do znormalizowanego systemu szkoleń przedsiębiorstw energetycznych. We współpracy ze stowarzyszeniami branżowymi i giełdami kontraktów terminowych należy przeprowadzić specjalistyczne szkolenia mające na celu podniesienie świadomości w zakresie „neutralności ryzyka” oraz zwiększenie praktycznych możliwości zabezpieczania ryzyka podmiotów rynkowych, tak aby mogły one „wykorzystywać i odważnie wykorzystywać” instrumenty pochodne.
Czas publikacji: 14 marca 2026 r.